Een waterkasteel zoals je er weinig hebt
Het Castello Scaligero) van Sirmione is een van de weinige Europese kastelen waarvan de muren letterlijk in het water staan. Met zijn drie torens, kantelen in Ghibellijnse stijl (zwaluwstaart) en een interne havendok dateert het uit de dertiende eeuw en is het uitzonderlijk goed bewaard.
Het kasteel ligt aan de smalle toegang tot het schiereiland van Sirmione, aan de zuidkant van het meer. Het werd in 1277 gebouwd in opdracht van Mastino I della Scala, heerser van Verona, als bewakingspost over de toegang tot het schiereiland en als beschermde haven voor de Veronese vloot.
Voor seizoen 2026 zijn de openingstijden uitgebreid: dinsdag tot zondag van 8.30 tot 19.00 in de zomer, korter in de winter. Gesloten op maandag. Tickets €8 voor volwassenen, gratis onder 18 jaar en voor EU-burgers boven 65 met legitimatie.
De architectuur: muren, grachten en haven
Het complex bestaat uit drie delen: het hoofdkasteel (rocca) met de drie torens, de Mastio (de grote vierkante toren), en de gefortificeerde havenkom (darsena) aan de noordkant. De grachten rondom staan in directe verbinding met het meer en zijn elk jaar opnieuw gevuld door regen en stroming.
De Mastio is 47 meter hoog en de hoogste van de torens. Je beklimt hem via een steile spiraaltrap van 146 treden. Bovenaan heb je een 360-graden uitzicht over het schiereiland, de zuidelijke baai van het meer, en op heldere dagen tot in de heuvels van Brescia.
De ommuurde haven (darsena) is uniek voor de regio. Hier konden tot een dozijn schepen voor anker liggen, beschermd tegen aanvallen en weersinvloeden. Tegenwoordig is het een rustig binnenwater waar nog een paar vissersbootjes liggen.
De Ghibellijnse kantelen — een zigzagvorm, in tegenstelling tot de eenvoudige rechthoekige Guelfen-kantelen — zijn een politiek statement: ze geven aan dat de bouwers (de Della Scala-familie) loyaal waren aan de keizer in plaats van de paus.
Geschiedenis: van Veronese garnizoen tot toeristische trekpleister
Mastino I della Scala liet het kasteel in 1277 bouwen op de strategische landtong waar het Gardameer overgaat in het schiereiland van Sirmione. De Della Scala-familie heerste destijds over Verona en zag in Sirmione een militaire post die de zuidelijke route tussen Verona en Brescia kon beheersen.
In de vijftiende eeuw kwam Sirmione — net als veel andere Veronese bezittingen — onder Venetiaanse vlag. Het kasteel werd gemoderniseerd: de muren werden verhoogd, een ringgracht aangelegd, en de havenkom uitgebreid om grotere schepen te kunnen herbergen.
Van de zestiende tot de achttiende eeuw fungeerde het kasteel als hoofdkwartier voor de Venetiaanse douane: alle handel over de zuidelijke route moest hier worden geregistreerd en belasting betalen. Veel van het bewaarde archief is tegenwoordig in het Veronese staatsarchief te raadplegen.
Na de val van Venetië (1797) kwam het kasteel onder Oostenrijks bestuur en raakte langzaam in onbruik. De Italiaanse staat kocht hem in 1880 en begon met restauratie. Sinds 1923 is het een rijksmonument en sinds de jaren zeventig een populair toeristisch object.
In 2026 wordt verder gewerkt aan de stabilisatie van de zuidelijke muur — een deel van het wandelpad bovenaan is daarom tijdelijk afgesloten.
Wat zie je tijdens een bezoek?
De toegang loopt via de hoofdbrug aan de zuidkant. Direct binnen ligt de binnenplaats met informatieborden over de geschiedenis (Italiaans, Engels, Duits). Voor wie weinig tijd heeft is de binnenplaats al een goed beeld van het kasteel.
De Mastio (toren) is het hoogtepunt voor de meeste bezoekers. De klim duurt 10-15 minuten omhoog, met een paar tussenliggende verdiepingen waar je kunt rusten. Bovenaan is een smal looppad rondom de toren waar maximaal 20 mensen tegelijk staan.
De wandeling over de muren rondom het kasteel is in 2026 deels mogelijk — alleen de noord- en oostkant. De zuidkant is gesloten wegens werkzaamheden.
In het oude wapenarsenaal is een kleine tentoonstelling over middeleeuwse oorlogvoering en de geschiedenis van de Scaliger-familie. Dit deel duurt ongeveer 15 minuten.
In de havenkom (darsena) staan twee originele reconstructies van Veronese binnenboten — bemand met houten poppen om de schaal te tonen.
Reken totaal op 60-90 minuten voor een rondgang.
Praktisch: reserveren, parkeren en eten
Reserveren is in juli-augustus aan te raden via polomusealegarda.it om een wachttijd bij de kassa te voorkomen. In andere maanden koop je gewoon ter plaatse.
Parkeren is buiten het schiereiland — auto's mogen niet langs het kasteel. De grote parkings (Parking Sirmione 1, Parking Porto) liggen op 5-10 minuten lopen vanaf het kasteel. Reken op €2 per uur of €15 voor een dag in 2026.
Met openbaar vervoer: vanuit Verona is er een trein naar Desenzano (25 min) plus een bus naar Sirmione (15 min). Vanuit Milaan duurt het ongeveer twee uur.
Eten in de buurt: vermijd de restaurants direct rond het kasteel (toeristisch geprijsd). Beter is Trattoria al Pescatore aan de westkust van het schiereiland, of Osteria della Brace in een steegje. Voor pizza is La Speranzina een goede klassieker.
Voor een aperitivo met direct uitzicht op het kasteel: zoek een terras aan de zuidoever van de havenkom — op zomeravonden licht het kasteel mooi op vanaf 20.30 uur.